عَن الصادقِ جعفرِ بنِ محمدٍ عن اَبیهِ عَن آبائِهِ عَن علیِّ بنِ ابی‌طالبٍ (علیهم‌ُالسلام) قالْ قالَ رسولُ اللهِ (صلی‌الله‌علیه‌وآله): لِلْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ سَبْعَةُ حُقُوقٍ وَاجِبَةٍ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِ الإجلالُ لَهُ فى غَيبَتِهِ وَ الوَدُّ لَهُ فى صَدرِهِ، وَ المُواساهًْ لَهُ فى مالِهِ، وَ أنْ يَحرُمَ غَيبَتَهُ، وَ أنْ يَعُودُهُ فى مَرَضِهِ وَ أنْ يُشَيِّعَ جَنازَتَهُ، وَ أنْ لايَقُولَ فيهِ بَعدَ مَوتِهِ إلاّ خَيراً(1)
مؤمن بر مؤمن هفت حق واجب الهى دارد. 1- احترام او در هنگامى كه حضور ندارد. 2- دوستى قلبى با او. 3- شريك ساختن او در ثروتش. 4- غيبت او را حرام بداند. 5- در بيمارى او را عيادت كند. 6- جنازه او را تشيیع كند. 7- بعد از مرگ درباره او جز به نيكى سخن نگويد.
[پیامبر گرامی اسلام(ص) فرموده‌اند که هر مؤمن بر برادر مؤمنش هفت حق دارد که از طرف خدا ادای این حقوق بر او واجب شده است.] وجوب این حقوق را بایستی جدی گرفت.
الْإِجْلَالُ لَهُ فِی غیبتهِ ، یکی [از این حقوق] این [است]. معنایش این است که برای این برادر مؤمن جلالتی در دل خود در نظر بگیر که طبعاً در چشم تو جلالت پیدا می‌کند.
جلالت از چه جهت؟ از جهت ایمانش؛ یعنی لازمه‌ این بیان، لزوم تکریم برادران مؤمن از یکدیگر است؛ نگاه تجلیل‌آمیز به برادر مؤمن. یعنی با نگاه سبک به برادر مؤمن نگاه نکند. این [حق] اول.
وَ الْوُدُّ لَهُ فِی صَدْرِهِ، دوم اینکه محبت او را در دل خودت داشته باشی.
وَ الْمُوَاسَاهًْ لَهُ فِی مَالِهِ ،با او در مال خود همراهی کنی. یک‌وقت شما داری، او در نهایت احتیاج است، باید به او کمک کنی.
وَ أَنْ یُحَرِّمَ غِیبَتَهُ ،پشت سر او بدگویی را ممنوع کنی؛ نه خودت [غیبت او را] بکنی، نه بگذاری دیگران بکنند.
وَ أَنْ یَعُودَهُ فِی مَرَضِهِ ،وقتی مریض شد از او عیادت کنی.
وَ أَنْ یُشَیِّعَ جَنَازَتَهُ ،بعد از مرگ هم دست از او برنداریم. اگر برادر مؤمنمان از دنیا رفت، جنازه‌ او را هم تشییع کنیم، یعنی با او تا بعد از مرگ باشیم.
وَ أَنْ لَا یَقُولَ فِیهِ بَعْدَ مَوْتِهِ إِلَّا خَیْراً ، بعد از مرگش هم نیکی او را بگوییم. حتی اگر چنانچه بدی‌ای هم دارد آن را نگوییم. که در روایت دارد که اُذْکُروُا مَحاسِنَ مَوتاکُم(۲). آنهایی که مردند و رفته‌اند و قدرت دفاع از خودشان را ندارند، خوبی‌هایشان را بگو. بالاخره هر کس یک خوبی‌ای دارد.
----------------
۱) الامالی شیخ صدوق، ص ۸۵
۲) روایتی از پیامبر گرامی اسلام (ص): «اُذکُروُا مَحاسِنَ مَوتاکُم وَ کُفّوا عَن مَساویهِم»
نیکى‌هاى مردگان خود را یاد کنید و از بدی‌هایشان چشم بپوشید. (نهج‌الفصاحه)
* شرح حدیث در ابتدای درس خارج، 27/2/94
* پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب