عن المیرالمؤمنین(ع) قال رسول‌الله(ص): ما اصطحب اثنان الا کان اعظمهما اجراً عند الله تعالی و احبهما الی الله تعالی ارفقهما بصاحبه.(1)
«امیرالمؤمنین(ع) از قول پیامبر(ص) نقل می‌کنند که فرمود: هنگامی که دو نفر با یکدیگر همراه می‌شوند، اجر آن کسی پیش خدا بیشتر است و پیش خدا محبوب‌تر است که رفاقت و همراهی و سازگاری او بیشتر باشد.»
ما اصطحب اثنان الا کان اعظمهما اجراً عند الله تعالی و احبهما الی الله تعالی ارفقهما بصاحبه
این ]روایت در باب[ یک آئین عمومی همزیستی بین انسانها در یک اجتماع است- حالا اجتماع دو نفره یا اجتماع یک کشور ]امیرالمؤمنیم(ع) از قول پیامبر(ص)[ می‌فرمایند: دو نفر که با یکدیگر همراه می‌شوند، اجر آن کسی پیش خدا بیشتر است و پیش خدای متعال محبوب‌تر است که به رفیق خود ارفق باشد یعنی رفق او، رفاقت او، همزیستی او، همراهی او بیشتر باشد. رفتار بعضی، چه در رفتارهای خانوادگی، چه در رفتارهای در محیط کار، چه در رفتارهای با زیردست، با بالادست، با مردم کوچه و بازار رفق‌آمیز است، با ملایمت رفتار می‌کنند، نه اینکه از حق خودشان کوتاه می‌آیند، یا اینکه بر روی گناه چشم می‌پوشند، یا نهی از منکر و امر به معروف نمی‌کنند؛ نه، همه این کارهای واجب را انجام می‌دهند، منتها با رفق، با مدارا، با نرمی، بدون خشونت، بدون دست زدن به رفتارهای نامناسب؛ کاری را که باید بکنند، بدرستی انجام می‌دهند. بعضی بعکس این هستند؛ چه در رفتارهای خانوادگی، چه در بیرون، بنایشان برناسازگاری است؛ در امور خانوادگی ناسازگاری دارند، در محیط کار با همکاران ناسازگاری دارند. ایرادگیری، عیب‌جویی، بداخلاقی؛ اینها همه انواع ناسازگاری است. بهانه‌گیری‌های بی‌خود در محیط اجتماعی ]دارند[، در مبادرات سیاسی ناسازگارند، بنای برهمراهی و رفق و مدارا و مانند اینها ندارند؛ این مبغوض است و آن اولی مطلوب و محبوب است عندالله تعالی. حالا در این روایت دو نفر را مثال زده و بیان فرموده است اما این فقط مثال است؛ در مجموعه رفتارهای اجتماعی، این معنا وجود دارد.
* شرح حدیث در ابتدای درس خارج، 83/9/10 به نقل از کتاب نسیم سحر
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) نوادر راوندی، ص 92