27روز میدانداری ملّت غیور ایران
۱۴۰۵/۰۱/۰۷
در 27 روز گذشته، صحنههای متعدد حضور مستمر مردمی در نقاط مختلف کشور، به یکی از برجستهترین ویژگیهای تحولات سیاسی و اجتماعی تبدیل شد.
در بازه زمانی ۲7 روز گذشته، جامعه ایران در موقعیتهای متعددی، صحنه بروز حضوری پررنگ و مداوم بوده است. این حضورها که از پی اعلام خبر شهادت قائد امت؛ امام آیتالله خامنهای، آغاز شد و با آیین بیعت با رهبر جدید، مراسم تشییع شهدای امنیتی، راهپیمایی روز قدس و تحویل سال در میادین و نماز عید فطر ادامه یافت، در شهرهای گوناگون کشور جلوههای بصری چشمگیری از تجمعهای گسترده انسانی را به نمایش گذاشت. این رویدادها، که غالباً با پوشش رسانههای داخلی همراه بود، از سوی تحلیلگران و مقامات، بهعنوان نمودهایی از انسجام اجتماعی، وفاداری به آرمانهای نظام و اقتدار ملی تفسیر شده است.
در این میان، مراسم نماز عید فطر نیز یکی از پرمخاطبترین گردهماییهای عمومی سال بود که با حضور گسترده نمازگزاران در سراسر کشور، بر اهمیت نقش مردم در صحنههای اجتماعی و سیاسی تأکید ورزید. این حضورهای پرتعداد، که در شرایطی رخ داد که به گفته مقامات، کشور با فشارهای بیرونی و «جنگ ترکیبی» مواجه بوده، از سوی حاکمیت، بهعنوان پشتوانهای مستحکم برای مدیریت چالشهای امنیتی و حفظ ثبات داخلی قلمداد
شده است.جلوههایی از همبستگی و همکاری مردمی نیز در این ایام مشاهده شد. در نقاط مختلف کشور، گزارشهایی مبنی بر سازماندهی و مشارکت داوطلبانه شهروندان در امور مرتبط با مراسمها، از جمله پذیرایی از عزاداران، توزیع اقلام خوراکی توسط گروههای مردمی و گروههایی که آمادگی خود را برای دفاع اعلام میکردند، منتشر گردید. این اقدامات، که در برخی موارد با نمادهایی چون پرچم ملی همراه بود، در روایت رسمی، نشانههایی از عشق جمعی، ایمان به آینده و همبستگی ملی تلقی شد.
بلوغ سیاسی جامعه
از منظر تحلیلی، این حضورهای گسترده را نباید تنها واکنشهای احساسی یا صرفاً مذهبی قلمداد کرد. بسیاری از ناظران، این رویدادها را بازتابی از بلوغ سیاسی جامعه و پایبندی دیرینه آن به آرمانهای پایهای انقلاب اسلامی میدانند؛ آرمانهایی که همچنان، ولو در قالبهای نوظهور، توسط نسلهای مختلف دنبال میشود. پیامهای نمادینی که در این تجمعات از سوی مردم ابراز شد، از جمله شعارهایی که بر مقاومت، وحدت و امید به آینده تأکید داشت، گویای این برداشت است که حتی در مواجهه با چالشهای خارجی و تلاشهای احتمالی برای ایجاد تفرقه داخلی، انسجام اجتماعی یک نیروی تعیینکننده باقی مانده است.
تقسیم کار بین مردم و نیروهای مسلح
در چارچوب راهبردی «جنگ ترکیبی»، فضای عمومی و حضور در خیابانها، صرفاً یک مکان فیزیکی تلقی نمیشود، بلکه نمادی از پویایی، سرزندگی و قدرت اجتماعی جامعه است.
خالیشدن این فضاها میتواند از نگاه دشمن، سیگنالی از ضعف یا اختلال در نظم عمومی تلقی گردد. در مقابل، حضور گسترده و سازمانیافته مردم، بهعنوان یک نیروی بازدارنده و تضمینکننده ثبات عمل میکند. این تقسیم کار میان نیروهای مسلح که در «میدان» نبرد حضور دارند و مردم که با حضور خود در «خیابان» بر پویایی جامعه صحه میگذارند، یکی از مفروضات کلیدی در راهبرد مدیریت شرایط پرتنش کنونی است.
بنابراین، 27 روز گذشته را میتوان دورهای دانست که جامعه ایران، با حضوری مداوم و در مقیاس وسیع، نقش فعال خود را در صحنههای عمومی به نمایش گذاشت. این «میدانداری» جامعه، چه از منظر بازتاب وفاداری به رهبری و آرمانها و چه از منظر نمایش انسجام در برابر تهدیدات خارجی، بهعنوان یکی از عناصر مهم در معادلات داخلی و خارجی کشور، مورد توجه قرار گرفته و به یکی از محورهای اصلی روایتهای رسمی در این دوره بدل شده است.
این حضورها، که استمرار آن در صورت لزوم میتواند ادامه یابد، یادآور این نکته است که جامعه، همچنان یکی از بازیگران کلیدی در تحولات جاری کشور محسوب میشود و پویایی آن، نقش مهمی در تعیین مسیر آینده ایفا خواهد کرد.