عواقب تبعیت از سلاطین جور و وابستگان آنها
عن‌ امیرالمومنین(ع) عن رسول‌الله(ص) انه قال: ایاکم و ابواب السلطان و حواشیها، ابعد کم من الله تعالی من آثر سلطانا علی‌الله تعالی و من آثر سلطانا علی‌الله تعالی جعل‌الله المیتهًْ فی قلبه ظاهرهًْ و باطنهًْ و اذهب عنه الورع و جعله حیران. (1)
«امیرالمومنین(ع) از قول پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کنند که فرمود: پرهیز کنید از دربار سلاطین و حکام جور و اطرافیان آنها؛ دورترین شما از خدای متعال کسی است که یک فرمانروایی را بر خدای متعال ترجیح بدهد و هرکس یک حاکمی را بر خدای متعال ترجیح بدهد، خدا دل او را می‌میراند که هم در عمل ظاهر و هم در باطن و نیت او اثر می‌گذارد و ورع و پرهیزکاری او را می‌برد و او را حیران و دچار سرگرمی می‌کند.»
- ایاکم و ابواب السلطان و حواشیها؛ [امیرالمومنین(ع) از قول پیامبر(ص) می‌فرماید: ] پرهیز کنید از دربار سلاطین و پادشاهان و حکام جور و حواشی آنها. حواشی آنها یعنی وزیرش، مشاورش، عاملش، استاندارش، رئیس شهربانی‌اش تا آخر؛ پرهیز کنید از اینها. البته سلطان را معنا کردیم به حاکم جور؛ زیرا گوینده این سخن یعنی امیرالمومنین و خود نبی مکرم(ص) هر دو سلطان حق بودند، سلطان عدل بودند؛ آنها خودشان را که نمی‌گفتند؛ پیدا است که مراد، همین حکام جور و موسسین و فرماندهان بنای ظالمانه در جوامع بشری هستند.
- و ابعدکم من الله تعالی من آثر سلطانا علی‌الله تعالی؛ و دورترین شما از خدای متعال آن کسی است که ترجیح بدهد یک فرمانروایی را بر خدای متعال. فرمانروای حق که در جهت اراده حق تعالی است و تصور ندارد که اطاعت او معارض باشد با اطاعت پروردگار؛ پس ترجیح دادن، مال آنجایی است که معارضه وجود دارد. حالا البته اگر یک وقتی سلطان حق هم بود و حکم به ظلم کرد، آنجا هم [این فرض] پیش می‌آید اما آنجا سلطان حق، از سلطنت مشروع خود تعدی و تجاوز کرده است؛ آنجا دیگر در حکم سلطان حق نیست.
- و من آثر سلطانا علی‌الله تعالی جعل‌الله المیتهًْ فی قلبه ظاهرهًْ و باطنهًْ؛ و هر کسی که ترجیح بدهد یک فرمانروایی را بر خدای متعال که فرمان او را بر فرمان خدا مقدم بدارد، [خدا] دل او را می‌میراند؛ هم در ظاهر، هم در باطن؛ یعنی این مرگ و میرایی دل، هم در عمل ظاهر او اثر می‌گذارد، هم در باطن قلب او اثر می‌گذارد و او را از خدا دور می‌کند؛ [یعنی] هم در عمل او، هم در نیت او و جهت او.
این جور نیست که فرض کنیم حالا که ما سلطان جوری نداریم ان‌شاءالله و مثلا به چه درد می‌خورد؛ چرا، امروز روز سلطنت سلطان جور در دنیا است؛ بخصوص با این روابط نزدیکی که با این وسایل ارتباطاتی و مانند اینها پیدا شده است، یکی ممکن است در داخل بلاد اسلامی بنشیند اما پیرو سلطان جور باشد؛ آنها به او دستور بدهند این کار را بکن، آن کار را نکن، این حرف را بزن، این موضع را بگیر یا نگیر؛ لازم هم نیست که خود رئیس‌جمهور آمریکا که سلطان جور است تلفن کند به خانه فلان کس که آقا این کار را بکن؛ نه، حواشی؛ حواشی یعنی همین دستگاه‌هایی که وابسته به حکومت سلاطین جور دنیا هستند و فرمانروایان ظلم و جورند؛ این کمپانی‌ها، این موسسات، این [سازمان‌های] حقوق بشر و مانند اینها تماس بگیرند. این کسانی که طبق میل و دستور آنها عمل می‌کنند، حرف می‌زنند، می‌نویسند، می‌گویند، موضع می‌گیرند، دشمنی می‌کنند، دوستی می‌کنند، مشمول همین حدیثند که دل اینها واقعا- ظاهرا و باطنا- می‌میرد.
- و اذهب عنه الورع؛ و بلای دیگری که اینها دچار می‌شوند، این است که از ورع دور می‌مانند. دیگر «الورع عن محارم‌الله»- دوری گزیدن از محارم خدا- از بین می‌رود؛ می‌افتند در محارم الهی و غرق می‌شوند.
- و جعله حیران؛ و حیرت به او می‌دهد. واقعا هم همین‌جور است؛ انسان می‌بیند چطور در پیدا کردن راه هدایت و راه سعادت سردرگم می‌شوند.
* شرح حدیث در ابتدای درس خارج؛ 1383/12/18 به نقل از کتاب نسیم سحر.
____________________
1 - نوادر راوندی ص134.