روز پنجاه و چهارم جنگ، روز مهمی در روند جنگ پیچیده میان آمریکا و ایران بود. ایران در این روز، سه کشتی مرتبط با آغازکنندگان جنگ را در خلیج‌فارس مورد اصابت یا توقیف قرار داد تا بار دیگر معلوم شود اختیار تنگه هرمز و خلیج‌فارس در دستان کیست.
ساعاتی قبل از این رویداد (سه‌شنبه شب به وقت ایران)، ترامپ به شکل یکطرفه ادعا کرده بود که آتش‌بس دو هفته‌ای پایان یافته را تمدید می‌کند و این در حالی بود که ایران برخلاف اولتیماتوم دو هفته قبل ترامپ، این بار اعلام کرد در مذاکرات شرکت نمی‌کند. استدلال ایران این است که محاصره دریایی و توقیف دو کشتی ایرانی از سوی آمریکا، نقض آتش‌بس است و بنابراین، از یکطرف آتش‌بس لغو است و تمدید آن معنا ندارد و از طرف دیگر، مذاکره با طرف دمدمی مزاجی که تهدید می‌کند، بیهوده است.
بدین ترتیب می‌توان گفت که ترامپ در روز پنجاه و چهارم، شکست قابل توجهی را متحمل شد، اما طبق معمول به روی خود نیاورد که تهدید و اولتیماتوم‌هایش بر ایران کارگر نشده و مجبور به عقب‌نشینی از مواجهه رویارو شده است. او ادعا کرده چون در میان مقامات ایرانی شکاف و اختلاف است به آنها فرصت داده تا پیشنهاد خود برای مذاکرات را ارائه کنند.
آتش‌بس، تمدیدنشده، لغو است
ادامه محاصره دریایی، تعبیری مثل آتش‌بس را بی‌معنا می‌کند. دیروز واشنگتن‌پست از قول مقام‌های آمریکایی نوشت که این محاصره دریایی گسترش یافته و مناطق خارج از خاورمیانه شامل آب‌های اقیانوس آرام نیز به آن اضافه شده است.
در این باره، ژاپن تایمز تاکید کرد: محاصره دریایی به مثابه جنگ است. استفاده از محاصره اقتصادی و نظامی، مانند آنچه آمریکا اعمال کرده، می‌تواند از نظر حقوق بین‌الملل به‌عنوان روشی جنگی برای «تضعیف جمعیت غیرنظامی» تلقی شود که اصول کنوانسیون‌های ژنو، آن را صراحتاً ممنوع دانسته است. در همین حال، وال استریت ژورنال می‌نویسد: ایران به میانجی‌ها گفته است که تا برداشته شدن محاصره دریایی، هیئتی را برای مذاکره نخواهد فرستاد.
فرانک گاردنر، خبرنگار شبکه بی‌بی سی ورلد هم خاطر نشان کرد: ایران در آماده‌باش است. وضعیت، بن‌بست است، چون ایران تا زمانی که محاصره دریایی برقرار باشد، حاضر به مذاکرات نیست. بنابراین، با وجود تمدید نامحدود آتش‌بس، این شرایط برای همه طرف‌ها بسیار نامطلوب باقی مانده است. تنگه هرمز اکنون برای عبور و مرور تقریبا ناامن شده و تنها تعداد اندکی از کشتی‌ها از آن عبور می‌کنند. هرچه این رویارویی طولانی‌تر شود، اثرات آن بر اقتصاد جهانی شدیدتر خواهد بود.
تمدید یکطرفه آتش‌بس بدون مذاکره یا بازگشایی تنگه
روزنامه وال‌استریت ژورنال درباره تصمیم ترامپ توضیح می‌دهد: ترامپ درباره احتمال بمباران دوباره ایران با مشاورانش گفت‌وگو کرده، اما تصمیم گرفته فشار مستمر را حفظ کند. مقام‌های دولت او می‌گویند سیاست فشار حداکثری ادامه می‌یابد تا تهران پیشنهاد مشخصی ارائه کند، سپس درباره مذاکرات یا حملات جدید تصمیم‌گیری خواهد شد.
اما در مقابل،‌گریگوری بری، کارشناس حوزه نفت و انرژی درباره تمدید آتش‌بس معتقد است: ترامپ حاضر نیست دوباره ماجراجویی کند. او می‌خواهد تمدید آتش‌بس را ناشی از اختلال عملکرد طرف ایران جلوه دهد، اما این یک ظاهرسازی است! آمریکا به آتش‌بس پایان داد، هیچ توافقی حاصل نشد، بازارها متشنج شدند. در نهایت، ترامپ حاضر نیست دوباره ماجراجویی کند. تنگه‌ هرمز همچنان بسته می‌ماند!
در اهمیت انسداد تنگه همین‌بس که روزنامه اقتصادی فایننشال‌تایمز نوشت: بسته‌بودن تنگه هرمز، همه‌چیز را مختل کرده است. ترافیک در کانال پاناما شدت یافته است، زیرا خریداران آسیایی به‌جای ذخایر خاورمیانه، به نفت خام صادراتی از خلیج مکزیک روی آورده‌اند. زمان انتظار در کانال پاناما به حدود ۴۰ روز رسیده است، زیرا اپراتورهای نفتکش میلیون‌ها دلار می‌پردازند تا نوبت عبور را بخرند و به ابتدای صف بروند. این وضعیت باعث شده کشتی‌های حامل محموله‌های کم‌ارزش‌تر مانند غلات با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و تأخیر مواجه شوند. نرخ حمل‌ونقل در برخی مسیرهای حمل غلات ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته و فشار را بر کشاورزان آمریکایی دوچندان کرده است. رقابت بر سر سایر نهاده‌های حیاتی مانند گوگرد افزایش یافته است؛ این ماده به سمت مصارف صنعتی با ارزش بالاتر مانند ذوب مس منحرف می‌شود و تولیدکنندگان کود را در «انتهای صف» قرار داده است.
دو ضرب‌الاجل سخت‌گیرانه و دو عقب‌نشینی
آشفتگی و عدم تعادل و عقب‌نشینی ترامپ همچنان محل بحث ناظران و رسانه‌هاست. ران فیلیپکوفسکی تحلیلگر آمریکایی به طعنه نوشت: مطمئنم ترامپ با صادرکردن ۲ ضرب‌الاجل سخت‌گیرانه و بعد عقب‌نشینی در هر ۲ بار آن هم بعد از اینکه ایران دستش را خواند، آمریکا را در موقعیت چانه‌زنی بسیار قدرتمندی قرار داده است! عجب استراتژیِ پیچیده‌ای!
دیروز در حالی که خبرگزاری رویترز به نقل از نظرسنجی‌ها می‌نوشت «۷۴درصد از آمریکایی‌ها ترامپ را فردی متعادل نمی‌دانند»، روزنامه چاینا دِوِلوپمنت نوشت: ترامپ، آتش‌‌بس را تمدید می‌کند، در حالی که فقط دو ساعت پیش قسم می‌خورد که آتش‌‌بس را تمدید نخواهد کرد! هر روز روشن‌تر می‌شود که او کاملا عقلش را از دست داده و سزاوار این است که متمم ۲۵ قانون اساسی آمریکا علیه وی اعمال شود.
روزنامه وال‌استریت ژورنال درباره ناکامی بزرگ ترامپ تاکید کرد: او نگران تکرار شکست کارتر برای خودش است. ترامپ بسیار نگران ضربه‌ای است که از ایران خورده؛ او فکر نمی‌کرد این جنگ طولانی شود و اکنون به دنبال راه خروج از آن است.
از رجز ۳ روزه تا التماس در روز ۵۴ آلون میزراحی، نویسنده و تحلیلگر یهودی هم به کنایه‌گویی درباره ترامپ پرداخته و نوشت‌: «روز اول: ما می‌آییم و تا ۳ روز دیگر به تو و رژیمت پایان می‌دهیم. 
روز ۵۴: بسیار خب، آتش‌بس تا زمانی که احساس راحتی کنید و چیز دیگری پیشنهاد دهید، ادامه خواهد داشت. 
روز ۷۲: کاپوچینوی شما آماده است».
میزراحی می‌افزاید: ایران چه از طریق دیپلماسی و چه از طریق اقدام نظامی، در این جنگ پیروز خواهد شد و به یک بازیگر مشروع بین‌المللی و به یک مرکز جهانی دانش، توسعه و تولید تبدیل خواهد شد. بزرگ‌ترین و مهم‌ترین فرهنگ، جامعه و کشور در غرب آسیا و رهبر ایدئولوژیک جنوب جهان. این نتیجه نهائی این جنگ است. ایالات متحده هنوز سعی دارد وانمود کند که می‌تواند بر این نتیجه تأثیر بگذارد، اما نمی‌تواند. آمریکا دیگر در آینده خلیج‌فارس نقشی ندارد.
ایران منسجم است، مقابل تهدید جا نمی‌زند
دنیس سیتیرینوویچ (رئیس پیشین میز ایران در اطلاعات ارتش اسرائیل) از زاویه دیگری به تقابل بزرگ ایران و آمریکا پرداخت و تصریح کرد: متاسفانه ایران، تهدیدهای ترامپ را جدی نمی‌گیرد. می‌خواهم روی این نکته تأکید کنم. مهم نیست رئیس‌جمهور یا معاون او یا وزیر جنگ چه بگویند. این موضوع، هیچ تأثیری بر محاسبات ایران ندارد. از دید ایران، ایرانی‌ها دست بالا را دارند. اگر آمریکا بخواهد تنش را تشدید کند، این کار را خواهد کرد. و اگر بخواهد به توافق برسد، باید ۱۰‌بندی را که از طریق پاکستانی‌ها ارسال شده بپذیرد. او افزود: در حال حاضر، نظام ایران در این موقعیت قرار دارد. یک نکته مهم دیگر را باید تأکید کنم، به‌ویژه درباره تهدیدهای ترامپ. در ایران نوعی انسجام وجود دارد. و در عمل، مذاکره با آن‌ها بسیار دشوار است. از ابتدا هم همین را گفته بودیم. آمریکا اکنون در تلاش است با همان نظامی مذاکره کند که پیش‌تر سعی در سرنگونی آن داشت. و حالا رسیدن به توافق بسیار دشوار است. در گذشته هم سخت بود و اکنون سخت‌تر شده است.
وضعیت رقّت‌انگیز یک کودک- احمق
جرمی اسکاهیل روزنامه‌نگار آمریکایی معتقد است: کسی که برای مذاکره التماس می‌کرد، ایران نبود، بلکه آمریکاست و ایران باور دارند که امروز بیشتر از هر زمان دیگر - حتی 2015- دست بالاتر را دارد. آن‌ها فقط سعی می‌‎کنند کارت‌های خود را نگه دارند و تهدید می‌کنند در صورت بازگشت آمریکا به جنگ، برگه‌ای بیشتری را رو می‌کند.
دان وینسلو دیگر نویسنده آمریکایی خاطر نشان کرد: آخرین بیانیه دونالد ترامپ، فقط یک دروغ دیگر است. او به‌جای اینکه به شکست کامل و تمام‌عیارش به‌عنوان فرمانده کل قوا را اعتراف کند، مجبور است وانمود کند که کشورهای دیگر از او خواسته‌اند آتش‌بس کند! او یک کودک احمق و بی‌پروا است که نمی‌تواند از مخمصه ایران خارج شود. جنگ با ایران، ترامپ را آشفته کرده است.
دانیل مک‌آدامز تحلیلگر آمریکایی هم می‌نویسد: موضع ترامپ درباره آتش‌بس و ضعیف‌نمایی ایران، یک عملیات روانی رقّت‌انگیز است تا این تصور را ایجاد کند که دولت ایران در حال فروپاشی است. موضع آنها کاملاً واضح بوده است: «اگر می‌خواهید صحبت کنید، تحریم‌های خود را بردارید.»
مضطرب و هراسان
جان بولتون مشاور سابق امنیت ملی اسبق کاخ سفید از اضطراب ترامپ خبر داد و گفت: ترامپ هم از عدم توافق با ایران و هم از برقراری توافق بد هراس دارد. او از اینکه در خاتمه‌ آتش‌بس ۲ هفته‌ای با ایران یک توافق بد را منعقد کند واهمه دارد. ترامپ همچنین بسیار نگران از تداوم تاثیرات جنگ علیه ایران بر قیمت‌های انرژی است که به دلیل اقدامات متقابل ایران در تنگه هرمز افزایش شدیدی را در ایالات متحده و غرب پیدا کرد. تمدید آتش‌بس از سوی ترامپ به منزله یک عقب‌نشینی برای ترامپ و یک دستاورد برای ایران است. اظهارنظرهای مکرر و هیجانی ترامپ در شبکه‌های اجتماعی باعث شده که مذاکره‌کنندگان ایرانی بفهمند آمریکا در وضعیت اضطراب است و این امر به ایران اهرم فشار عظیمی داده که نباید می‌داشت.
این جنگ، پایان «قرن آمریکایی» بود
دیروز، میشل یاکولوف ژنرال بازنشسته فرانسوی تاکید کرد: «با این جنگ، پروژه قرن آمریکایی، در سال 2026 به پایان رسید». و تیموتی اسنایدر نویسنده و استاد تاریخ دانشگاه ییل تاکید کرد: «خودکشیِ ابرقدرت» مفهومی برای کمک به درک رویکردِ رژیمِ ترامپ نسبت به بقیه جهان است. ما در حال جنگیدنِ جنگی هستیم بدون هیچ دلیلی، و در حال باختنِ آن هستیم، و شکستِ خود را با تبلیغاتِ نسل‌کُشانه و آخرالزمانی می‌پوشانیم.
نشریه آمریکایی نیو ریپابلیک نیز معتقد است: جنگ ایران نه تنها به طور فزاینده‌ای شبیه یک تحقیرشدگی تکان‌دهنده دیگر، بلکه شاید بزرگ‌ترین اشتباه استراتژیک در تاریخ نظامی آمریکا به نظر می‌رسد.
۵۰ درصد برخی ذخایر نظامی آمریکا تمام شده است
در زمینه ارزیابی‌های نظامی، گزارش شبکه CNN می‌گوید: ذخایر تسلیحاتی آمریکا در جنگ با ایران به شدت کم شده است. ارتش در جریان جنگ با ایران، بخش قابل‌توجهی از ذخایر موشک‌های کلیدی خود را مصرف کرده است. این وضعیت، نگرانی‌هایی را درباره آمادگی آن در صورت وقوع یک درگیری بزرگ دیگر ایجاد کرده است. یک افسر مستعفی ارتش می‌گوید سیاستمداران و کارشناسانی که بر طبل جنگ با ایران می‌کوبیدند، گویی از واقعیت فاصله داشتند. ما تنها یک ماه پس از آغاز جنگ با یک قدرت منطقه‌ای، تا ۵۰ درصد از موشک‌های رهگیر پدافند استراتژیک خود را مصرف کرده‌ایم. بله، این ایران است.
سی ان ان افزود: برآوردها نشان می‌دهد که ارتش، تقریباً ۴۵درصد از موشک‌های هدایت‌شونده دقیق خود را استفاده کرده است. حدود ۵۰ درصد از موشک‌های رهگیر THAAD و موشک‌های سطح به هوای پاتریوت خود را به کار گرفته است. حدود ۲۰ تا ۳۰درصد از موشک‌های کروز تاماهاوک و موشک‌های بالستیک دوربرد استفاده شده است. این موضوع خطر فوری را در صورت بروز یک درگیری جدید، به ویژه در برابر یک قدرت بزرگ مانند چین، ایجاد می‌کند. تجدید این ذخایر ممکن است سه تا پنج سال طول بکشد.
ایران، جزو ده قدرت برتر موشکی دنیا
در حالی که اندیشکده شورای آتلانتیک تصریح می‌کند «جنگ علیه ایران، ضعیف بودن معماری امنیتی آمریکا در خلیج‌فارس و یکپارچه نبودن آن از نظر عملیاتی را نشان داد»، مؤسسه آمریکایی کیتو گزارش داد: جنگ علیه ایران، آسیب‌پذیری پایگاه‌های آمریکا را آشکار کرد. علی‌رغم آنکه وزیر جنگ ما به حمله علیه هزاران هدف در ایران می‌بالید، اما این جنگ پیروز نشد و ایران توانست با ضربات خود، ایالات متحده را به پای میز مذاکره بکشاند. حملات هوایی، تعیین‌کننده جنگ نبود، بلکه ایران توانست در میدان دوام آورد و به حملات خود ادامه دهد. ایران به وارد آوردن آسیب ادامه داد و حضور حدود ۴۰ هزار نیروی آمریکایی‌، مجموعه‌ای از اهداف وسوسه بر‌انگیز را فراهم ساخت. موشک‌ها و پهپادهای ایران به حداقل ۱۲ پایگاه آمریکا اصابت کردند.
از سوی دیگر، حسین علیزاده (دیپلمات ایرانی خائن به وطن در فتنه 1388) به شبکه BBC گفت: ترامپ در میانه جنگ، با شوق از هدیه گران‌بهای ایران سخن گفت؛ اما خیلی زود روشن شد این هدیه، تنها عبور محدود ۱۰ کشتی از تنگه هرمز بوده است. این یعنی ایران نبض ترانزیت جهانی را در اختیار گرفته و تا دریافت امتیاز، تنگه را به‌طور کامل باز نخواهد کرد. به جرأت می‌توان گفت که ایران جزء تاپ‌تن‌های موشکی در دنیاست و تسلیحاتی دارد که هنوز رو نکرده است.
اراده ایرانیان نشکست بلکه منسجم‌تر شدند
نشریه صهیونیستی معاریو در ارزیابی روند جنگ خاطر نشان می‌کند: ایران از جنگ، منسجم‌تر و مستحکم‌تر از قبل بیرون آمد. پس از هفته‌ها نبرد و چند روز عدم درگیری، اکنون می‌توانیم ویژگی‌های کلی نتایج را ترسیم کنیم. اگرچه ایران آسیب دید، اما از نظر سیاسی منسجم‌تر و مستحکم‌تر از قبل درآمد. در مقابل، با اختلال در جریان انرژی در تنگه هرمز، موفق شد اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار
 دهد. از طرف دیگر، نشریه اکونومیست در یک تحلیل تاکید کرد «آمریکا در مورد آنچه برای شکستن اراده ایران لازم است، اشتباه کرده بود» و در تحلیل دیگری نوشت: اگر تنگه هرمز باز نشود، کل سیستم سوخت‌رسانی جهان از کار می‌افتد. بازارهای جهانی انرژی در شرایط بی‌سابقه‌ای قرار گرفته‌اند و دامنه سناریوهای ممکن از «وخیم» تا «فاجعه‌بار» کشیده شده است. بیش از پنجاه روز پس از آغاز جنگ، اثرات مستقیم این تنش‌ها بر قیمت نفت، ذخایر جهانی و فعالیت‌های پالایشگاهی در آسیا و اروپا آشکار شده است، به طوری که تحلیلگران هشدار می‌دهند جهان ممکن است به لبه پرتگاه انرژی نزدیک شود. دومنیک دو ویلپن نخست‌وزیر پیشین فرانسه، هم در بیان علت پیروزی ایران گفت: در ایران، ما با یک روحیه مقاومت که به غایت مستحکم است مواجهیم و آن را دست‌کم می‌گیریم. ما در جنگ‌های ناپلئونی هم دچار همین خطای محاسباتی شدیم، زمانی که بحث دفاع از سرزمین مطرح باشد، عاملی پدید می‌آید که به سختی می‌توان بر آن غلبه کرد.
سریع‌ترین عقب‌نشینی ترامپ با پیامدهای فاجعه‌بار برای آمریکا
همزمان با هشدار رسانه‌های عبری مبنی بر اینکه «قیمت نفت حتی پس از اعلام تمدید آتش‌بس توسط ترامپ، یک دلار کاهش پیدا نکرد زیرا بازار دیگر او را باور نمی‌کند»، حساب کاربری تحلیل‌ بازارهای مالی گزارش داد: ترامپ جا زد و آتش‌بس را تمدید کرد. ایران تمام برگ‌های برنده را در اختیار دارد. این، سریع‌ترین عقب‌نشینی ترامپ در تاریخ است.
«سنک اویگور» تحلیلگر آمریکایی در این زمینه می‌گوید: ترامپ، مهلت مذاکرات صلح را تمدید کرده، چون اساساً هیچ مذاکره‌ای در کار نبود! ایرانی‌ها حاضر نشدند و ونس (معاون ترامپ) هم نرفت. حالا که مردم متوجه می‌شوند ترامپ در تمام این مدت دروغ می‌گفته، یک فاجعه اقتصادی در ابعادی که در طول عمرمان ندیده‌ایم در آستانه وقوع است. نفت هنوز به به ۲۰۰ دلار نرسیده، چون برخی احمق‌های وال‌استریت حرف او را باور کرده‌اند که جنگ تقریباً تمام شده و ما پیروز شده‌ایم. وقتی مردم بفهمند این حقیقت ندارد، قیمت نفت سر به فلک می‌کشد و بقیه اقتصاد هم محکوم به فناست.