پزشکیان با تأکید بر نقش مردم در حکمرانی گفت: ریشه قدرت و ثروت این کشور در مردم است؛ چه دولت، چه مجلس، چه شوراها و چه سایر نهادها، همه باید اتصال خود را به مردم حفظ کنند. 
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور صبح روز سه‌شنبه (16 دی‌ماه 1404) در همایش ملی «جایگاه شوراهای اسلامی و مشارکت مردم در قانون اساسی» طی سخنانی با اشاره به چالش‌های اساسی مدیریت کشور اظهار داشت: مشکل اصلی کشور صرفاً کمبود اختیار نیست، بلکه مسئله بنیادین، نبودِ نقشه و چشم‌انداز مشخص برای توسعه شهرها و مناطق مختلف است.
مشکل اصلی ما نبودِ نقشه جامع، دقیق و علمی برای توسعه است
رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه هر شهر و هر ساختمان باید بر اساس نقشه‌ای دقیق و علمی شکل گیرد اذعان داشت‌: وقتی در نقشه‌ای همه ملاحظات فنی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی در آن دیده شده باشد، پس از آن می‌توان اختیار اجرا را به مدیران مختلف، اعم از فرمانداران، استانداران و سایر مسئولان واگذار کرد. اختیار بدون نقشه، در حقیقت به معنای هرج‌ومرج است؛ زیرا هر کس بر اساس تشخیص فردی خود عمل می‌کند. 
پزشکیان خاطرنشان کرد: مشکل اصلی ما نبودِ همین نقشه جامع است. از همان ابتدا نیز این مسئله را مطرح کرده‌ام. حتی برخی کارشناسان در واکنش به طرح موضوع جابه‌جایی پایتخت گفته‌اند که پیش از هر اقدامی باید به بحران آب توجه شود؛ چرا که اگر بارش آسمانی نباشد و منابع زیرزمینی نیز در حال تخلیه باشد، با پدیده فرونشست زمین که همه از آن آگاهند، گزارش‌دهی صرف راه به جایی نخواهد برد. ابتدا باید نقشه داشت، سپس اختیار را متناسب با آن نقشه توزیع کرد؛ چه این اختیار در دست من باشد، چه در اختیار دیگران. 
با تحریم مسیرهای توسعه کشور را محدود می‌کنند و  بعد ژست انسان دوستی می‌گیرند  
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشارهای خارجی عنوان کرد: دشمنان به این دلیل چشم طمع به کشور ما دوخته‌اند که تصور کرده‌اند کار در این‌جا دشوار شده است. از یک‌سو با اعمال تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی، مسیرهای توسعه کشور را مسدود می‌کنند و از سوی دیگر، ژست دلسوزی برای مردم ما می‌گیرند. همان کسانی که خود مرتکب جنایات گسترده و کشتار جمعی شده‌اند، امروز مدعی دفاع از حقوق بشر هستند.
دولت در سیاست‌های حمایتی به‌دنبال خشکاندن ریشه‌های رانت و فساد است
رئیس‌جمهور با تشریح ابعاد سیاست‌های حمایتی دولت بیان داشت: برخی ادعا می‌کنند اجرای این سیاست‌ها موجب افزایش تورم خواهد شد، در حالی که محاسبات دقیق نشان می‌دهد یارانه‌ای که به ازای هر فرد معادل یک میلیون تومان به حساب مردم واریز می‌شود، نه‌تنها حذف نخواهد شد، بلکه در صورت افزایش نرخ ارز نیز متناسب با آن افزایش می‌یابد و به‌طور کامل حفظ می‌شود. 
پزشکیان افزود: از این مبلغ، حدود 800 هزار تومان امکان تأمین یازده یا دوازده قلم کالای اساسی و معیشتی را فراهم می‌کند. این در حالی است که پیش از اجرای این روند، همین رقم 800 هزار تومان بوده، اما با توجه به تورم ایجاد شده در کالاهایی نظیر گوشت، مرغ و سایر اقلام ضروری، این میزان به حدود یک میلیون و 300 هزار تومان رسیده است؛ به عبارتی حدود 500 هزار تومان تورم در این فرآیند شکل گرفته است. بر همین اساس، دولت یک میلیون تومان اعتبار برای هر فرد در نظر گرفته که در واقع 500 هزار تومان بیش از میزان تورم ایجادشده به مردم پرداخت شده است. 
رئیس‌جمهور با اشاره به سایر اصلاحات اقتصادی تصریح کرد: در موضوعاتی همچون بنزین و گازوئیل نیز ابتدا باید این اطمینان به مردم داده شود که دولت تمام اعتبارات خود را به‌صورت مستقیم و عادلانه به حساب آحاد جامعه واریز می‌کند. ما به‌جای آنکه منابع را در اختیار گروه‌های خاصی قرار دهیم که در زمان واردات اقدام به بیش‌اظهاری و در زمان صادرات به کم‌اظهاری می‌کنند، ارز را از کشور خارج کرده و بازنمی‌گردانند و حتی در درخواست ارز، ارقام غیرواقعی اعلام می‌کنند، تصمیم گرفته‌ایم این ریشه نادرست را از بن بخشکانیم. 
پزشکیان با تأکید بر دشواری این مسیر خاطرنشان کرد: خشکاندن این ریشه کار ساده‌ای نیست، به‌ویژه در شرایطی که کشور در آن قرار دارد. اگر دولت یارانه را قطع می‌کرد، این پرسش مطرح می‌شد که چرا یارانه مردم حذف شده است؛ در حالی که یارانه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده که دهک‌های اول تا سوم و حتی تا دهک ششم، منفعت بیشتری از این روند خواهند برد. دهک‌های هفتم و هشتم در وضعیت تعادلی قرار می‌گیرند و دهک‌های نهم و دهم، که از اقشار پردرآمد هستند، در نهایت بیشترین بهره را از یارانه‌های گذشته برده‌اند. 
اقشار مرفه بیش از همه از یارانه‌ها استفاده کردند
رئیس‌جمهور افزود: واقعیت این است که اقشار مرفه بیش از همه از یارانه‌ها استفاده کرده‌اند، در حالی که بسیاری از خانوارهای دهک‌های اول تا چهارم اساساً سهمی از این یارانه‌ها نداشتند و حتی برخی از آن‌ها در طول سال توان خرید یک مرغ را نیز نداشتند. ما نباید صرفاً از زاویه نگاه خودمان قضاوت کنیم. طبیعی است که در این مسیر برخی ناراضی باشند، اما برای نمونه، تنها سود یک کشتی حامل نهاده‌های دامی به 700 میلیارد تومان می‌رسد و این موضوع نشان‌دهنده عمق ناعادلانه بودن توزیع منابع است. 
پزشکیان با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارها گفت: این مسائل به‌سادگی قابل حل نیست و نیازمند تصمیمات اساسی است. هنگامی که از اصلاح سخن می‌گوییم، باید شرایط کشور، موقعیت موجود و اقداماتی که در حال انجام است را در نظر بگیریم. هدف اصلی دولت، اجرای عدالت است؛ اما عدالت با توزیع رانتی ارز محقق نمی‌شود، اینکه ارزهای 70 یا 28 تومانی صرفاً با امضا و روابط خاص در اختیار عده‌ای قرار گیرد و دیگران در صف انتظار بمانند، نه عادلانه است و نه قابل قبول.
رئیس‌جمهور با اشاره به اصلاح سازوکار تخصیص ارز در رویکرد و برنامه جدید دولت تصریح کرد: امروز ارز در قالب «تالار دوم» مدیریت می‌شود و هر میزان که نرخ ارز افزایش یابد، مابه‌التفاوت آن مستقیماً به حساب مردم واریز خواهد شد. وقتی دولت ناچار به پرداخت ارز است، این منابع باید به حساب همه مردم واریز شود، نه اینکه در اختیار گروهی خاص قرار گیرد. اینکه امروز گفته می‌شود فردی تماس گرفته و مدعی شده مثلاً 100 میلیارد تومان ضرر کرده، واقعیت این است که او ضرر نکرده، بلکه پیش از این 100 میلیارد تومان یارانه مابه‌التفاوت ارزی دریافت می‌کرده است. زمانی که صحبت از دریافت میلیاردها تومان یا صدها میلیون دلار ارز می‌شود، باید دید حجم واقعی مابه‌التفاوت ارزی چقدر بوده و چه میزان از منابع عمومی در این مسیر مصرف شده است.
ثروت و سرمایه، صرفاً پول دولت نیست سرمایه اصلی، مردم هستند
پزشکیان در ادامه با اشاره به تجربه‌های مدیریتی خود توضیح داد: در حوزه انرژی، روزانه حدود 9 میلیون بشکه نفت و گاز تولید و مصرف می‌شود که بخش عمده‌ای از آن در داخل مصرف و بخشی نیز صادر می‌شود؛ آن هم با دشواری‌های فراوان. تنها با 10 درصد صرفه‌جویی می‌توان منابع قابل‌توجهی آزاد کرد.
رئیس‌جمهور تأکید کرد: مداخلاتی که تاکنون انجام شده، به‌هیچ‌وجه ساده نبوده و با فشارها و هزینه‌های فراوان همراه بوده است. با این حال، مسیر اصلاح ادامه خواهد داشت. امروز اعتقاد دارم محله‌محوری باید به‌صورت جدی و برنامه‌محور دنبال شود. برنامه را ارائه دهید، بنشینیم بررسی کنیم، اختیار داده می‌شود، اما باید دقیقاً مشخص باشد چه کاری قرار است انجام شود.
وی با تأکید بر نقش مردم متذکر شد: منابع واقعی کشور در دل مردم نهفته است. ثروت و سرمایه، صرفاً پول دولت نیست؛ سرمایه اصلی، مردم هستند. تا زمانی که نگاه ما صرفاً به پول باشد، این سرمایه عظیم را نخواهیم دید. با مشارکت مردم می‌توان کارهای بزرگی انجام داد. اگر تنها 10 درصد در مصرف برق، آب و گاز صرفه‌جویی کنیم، روزانه معادل صدها هزار بشکه نفت و گاز ذخیره خواهد شد. امروز بخش قابل‌توجهی از منابع کشور به دلیل مصرف نادرست هدر می‌رود و سپس یکدیگر را نقد می‌کنیم، در حالی که اصلاح باید از خود ما آغاز شود.
پزشکیان همچنین با تأکید بر نقش مردم در حکمرانی بیان داشت: ریشه قدرت و ثروت این کشور در مردم است. چه دولت، چه مجلس، چه شوراها و چه سایر نهادها، همه باید اتصال خود را به مردم حفظ کنند. شوراهایی که مردم را نادیده می‌گیرند یا افرادی که با انگیزه‌های شخصی  و مالی وارد این عرصه‌ها می‌شوند، از مسیر اصلی فاصله گرفته‌اند. اصل و ریشه همه ما مردم هستند و باید قدر این سرمایه عظیم را بدانیم.
ابلاغ قانون الزام و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی
رئیس‌جمهور همچنین در اجرای اصل 123 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون «الزام و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی» را که در جلسه علنی یکشنبه 3 دی 1404مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 10 دی 1404 به تایید شورای نگهبان رسیده است، جهت اجرا به سازمان برنامه و بودجه کشور ابلاغ کرد.